دیسک کمر چیست؟ و چگونه درمان می‌شود؟+ 10 درمان دیسک در منزل

آخرین به‌روزرسانی در ژوئن 25, 2025 توسط مبینا نقوی

دیسک کمر یکی از پرتکرارترین مشکلات ستون فقرات و یکی از شایع‌ترین بیماری‌های ارتوپدی است. ستون فقرات شامل ۳۳ مهره است که بین آنها دیسک‌های اسفنجی وجود دارند و نقش مهمی در عملکرد ستون فقرات را ايفا می‌کنند. دیسک‌های بین مهره‌ها به‌عنوان ضربه‌گیر عمل .می‌کنند و باعث می‌شوند، حرکت در هر جهتی امكان پذير و شدنی باشد.

اگر به دنبال درمان دیسک کمر خود هستید مرکز تخصصی کمر و ستون فقرات ویستان با متخصصین مجرب طب فیزیکی بهترین گزینه برای شماست. تماس با کارشناسان جهت مشاوره: 09966333097– 02144387785

دیسک کمر چیست؟

دیسک داشتن کمر دارای دو بخش هسته و حلقه می‌باشد. بخش هسته یک مرکز نرم و ژله‌ مانند است و حلقه در قسمت بیرونی قرار دارد و سخت و لاستیکی است. زمانی که دیسک شکسته شود یا آسیب دیده شود، باعث بروز مشکلات زیادی از جمله فشار به عصب می‌شود. در این شرایط، کمردردهای شدید ایجاد خواهد شد و حتی ممکن است درد به پاها گسترش پیدا کند. مشکلات در دیسک به دو شکل بروز پیدا می‌کند:

• دیسک برآمده  (disc protrusion)
• فتق دیسک (Disc herniation)

دیسک برآمده

     دیسک برآمده (disc protrusion)، یکی از مشکلاتی است که در بهترین حالت حداقل کمردرد و باعث بروز تحریک و یا موجب فشار بر روی ستون فقرات و در بدترین حالت خود درد عصبی، تنگی نفس و کاهش عملکرد حرکتی را ایجاد می‌کند. در این حالت، بخش نرم و توده‌ای دیسک، از ابعاد معمول خارج شده و فشار بیشتری بر روی عصب‌های اطرافیان یا شیتون فقرات می‌آورد.

در بعضی از موارد، دیسک برآمده می‌تواند بدون علائم آسیب دیده و مانعی برای کارکرد عادی ستون فقرات نباشد. اما در مواردی که دیسک برآمده علائمی ایجاد می‌کند، شامل دردهای کمر، درد عصبی، تنگی نفس و کاهش عملکرد حرکتی، درمان شامل تجویز داروها، فیزیوتراپی، درمان فیزیکی و در بعضی موارد جراحی می‌باشد.

.بیشتر بدانید: هزینه نوار عصب و عضله کمر در سال 1402

فتق دیسک

فتق دیسک (Disc herniation) نیز به عنوان Herniated Disc شناخته می‌شود و به زمانی اشاره دارد که بخشی از دیسک کمر یا گردن، ظاهراً از محدوده عادی خود خارج شده و به دنبال آن، فشار برروی بخش‌های مجاور دیسک نیز افزایش می‌یابد؛ که این موضوع باعث درد، تنگی نفس و عدم حرکتی می‌شود که از جمله مشکلات بیماران در این نوع بیماری است.

نوار عصب چشم چیست

Lumbar disc disease is the drying out of the spongy interior matrix of an intervertebral disc in the spine. Many physicians and patients use the term lumbar disc disease to encompass several different causes of back pain or sciatica. In this article, the term is used to describe a lumbar herniated disc. It is thought that lumbar disc disease causes about one-third of all back pain.

این بیماری، خشک شدن ماتریکس داخلی اسفنجی دیسک بین مهره‌ای در ستون فقرات است. بسیاری از پزشکان و بیماران از اصطلاح بیماری دیسک کمر برای اشاره به چندین علت مختلف کمردرد یا سیاتیک استفاده می‌کنند. در این مقاله، این اصطلاح برای توصیف فتق دیسک کمر استفاده می‌شود. تصور می‌شود که بیماری دیسک کمر باعث حدود یک سوم از کل کمردردها می‌شود.

به نقل از سایت: https://en.wikipedia.org/

این ویدیو می‌تواند به شما کمک کند تا بهتر با مشکل دیسک کمر آشنا شوید.

درد سیاتیک چیست؟

    به دلیل تاثیر فتق دیسک بر روی دو عصبی که از ستون فقرات سرچشمه می‌گیرند و تا انتهای پا ادامه دارند، علائمی مثل درد سیاتیک به وجود می‌آید که علائم آن بسیار مشابه علائم دیسک کمر است. بنابراین، اصطلاح سیاتیک به دو عصب اشاره دارد که تحت فشار فتق دیسک قرار گرفته و در نتیجه، علائمی مانند درد و تورم پا را ایجاد می‌کند.

 تشخیص دیسک کمر

با توجه به معاینه فیزیکی و شرح حال بیمار، پزشک می‌تواند فتق دیسکی را تشخیص دهد. در تاریخچه درمانی بیمار، علائم درد، تعداد و شدت دردها در یک روز، علائم‌های همراه با درد (مانند بی‌حسی پاها)، داروهای استفاده شده و یا ضربات احتمالی، تحت بررسی قرار می‌گیرند.

برای صحت تشخیص و تعیین محل دقیق فتق دیسکی و فشار به عصب‌ها، پزشک می‌تواند از تصویربرداری و آزمایش‌های تشخیصی‌ مانند آزمایش خون استفاده کند. همچنین، پزشک ممکن است از پرسش‌نامه‌های تخصصی جهت بررسی بیشتر علائم‌ درمانی بیمار استفاده کند.

در نهایت، با تشخیص درست و مشخص شدن محل فتق دیسک و فشار به عصب‌ها، پزشک می‌تواند درمان مناسبی را برای بیمار شروع کند.

تشخیص از روی نوع درد کمر

اگر پس از برداشتن اجسام سنگین یا انجام کارهای سنگین به درد کمر دچار می‌شوید، این ممکن است ناشی از اسپاسم عضلات دور کمر باشد. در این حالت، کمردرد شما به دلیل انقباض ناگهانی عضلات کمر و نه دیسک بین مهره‌های کمر است. اغلب کمر دردهای ناشی از اسپاسم عضلانی در یک تا دو روز کاهش می‌یابند و در عرض چند روز بهبود کامل می‌کنند.

تشخیص درد سیاتیکی

فتق دیسک کمر و فشار دیسک بر روی عصب سیاتیک، یکی از اصلی‌ترین علل درد سیاتیکی است. درد سیاتیک، با انتشار درد تیرکشنده از کمر به پشت باسن، ران یا ساق پا تشخیص داده می‌شود. دردهای تیرکشنده و ارجاعی معمولا با سوزش و خواب‌رفتگی همراه هستند.

تشخیص با نوار عصب و عضله

استفاده از نوار عصب و عضله یا EMG-NCV، به پزشک ای اجازه را می‌دهد تا برای تشخیص فشار وارد شده بر ریشه‌های عصبی، بررسی دقیق‌تری را انجام دهد.نوار عصب می‌تواند به پزشک کمک کند تا بداند فشار فتق کمر روی کدام ریشه عصبی وارد می‌شود و چه میزان فشار وجود دارد. این آزمایش همچنین در تشخیص علائم پوسیدگی عصب ناشی از فشار دیسک کمر یا گردن موثر است.

میلوگرام(Myelogram)

آنژیوگرافی کانال نخاع، یک روش تصویربرداری است که با استفاده از تزریق رنگ به کانال نخاع، ساختار آن در اشعه‌ی ایکس قابل مشاهده می‌شود. با این روش، امکان دارد که جریان خون در کانال نخاع و همچنین بتوان بسته شدن یا سد شدن کانال نخاع را شناسایی کرد.

ام ار آی (MRI)

تصویرگری کامل مغناطیسی (MRI)، برای ارزیابی دقیق و حساس ساختار و عصب‌های استخوانی فقرات از توازن، قرارگیری، ارتفاع و نمای کلی دیسک استفاده می‌شود. این روش تصویربرداری به منظور تشخیص عوارض در ستون فقرات، عصب‌ها، دیسک و سایر بخش‌های مهم بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد

هزینه عمل بسته دیسک کمر چقدر است؟

دیسک کمر چگونه درمان می‌شود؟

دیسک کمر یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است که با روش‌های مختلف درمان می‌شود. اولین مرحله درمان معمولاً شامل استراحت، اصلاح فعالیت‌های روزانه و مصرف داروهای ضدالتهابی یا مسکن است. فیزیوتراپی نیز نقش مهمی در تقویت عضلات پشتیبان و بهبود وضعیت بدن دارد. در موارد شدیدتر، تزریق استروئید به محل درد یا استفاده از روش‌هایی مانند لیزر درمانی ممکن است تجویز شود.

اگر درمان‌های غیرجراحی مؤثر نباشند، جراحی‌هایی نظیر دیسککتومی یا لامینکتومی به‌عنوان راه‌حل نهایی پیشنهاد می‌شوند. رعایت سبک زندگی سالم، تقویت عضلات شکم و پشت و اجتناب از حرکات ناگهانی از بازگشت مجدد این مشکل جلوگیری می‌کند. همکاری با پزشک متخصص و پیگیری درمان بسیار حیاتی است.

درمان دیسک کمر با PRP

روش درمان	توضیحات	مزایا	معایب
استراحت و اصلاح فعالیت‌ها	کاهش فعالیت‌های سنگین و استراحت مناسب	کاهش فشار روی دیسک	ممکن است زمان‌بر باشد
دارو درمانی	مصرف مسکن‌ها و ضدالتهاب‌ها	کاهش سریع درد	عوارض جانبی در مصرف طولانی‌مدت
فیزیوتراپی	تمرینات تقویتی و کششی تحت نظر متخصص	بهبود عملکرد و تقویت عضلات	نیاز به زمان و پیگیری مداوم
تزریق استروئید	تزریق داروی ضدالتهاب به محل آسیب	کاهش التهاب موضعی	موقت بودن تأثیر
لیزر درمانی	استفاده از لیزر برای کاهش فشار دیسک	غیرتهاجمی و بدون جراحی	اثربخشی ممکن است محدود باشد
جراحی (دیسککتومی یا لامینکتومی)	برداشتن بخش آسیب‌دیده دیسک	درمان قطعی موارد شدید	خطرات جراحی و دوره نقاهت طولانی
تغییر سبک زندگی	رعایت وضعیت صحیح بدن و ورزش منظم	پیشگیری از بازگشت مشکل	نیاز به تعهد و مداومت فرد

10 درمان دیسک در منزل

شماره	روش درمان در منزل	توضیحات	مزایا	معایب
1	استراحت مناسب	اجتناب از فعالیت‌های سنگین	کاهش فشار بر دیسک	ممکن است محدودکننده باشد
2	کمپرس گرم یا سرد	کاهش درد و التهاب با کمپرس موضعی	بهبود سریع درد	تأثیر موقت
3	ورزش‌های کششی	حرکات ملایم برای کاهش فشار روی دیسک	تقویت عضلات و بهبود انعطاف‌پذیری	نیاز به دقت در انجام صحیح حرکات
4	مصرف داروهای گیاهی	استفاده از گیاهانی مانند زنجبیل یا زردچوبه	کاهش التهاب طبیعی	ممکن است برای همه اثربخش نباشد
5	تغییر وضعیت خواب	خوابیدن به پشت با بالشت زیر زانوها	کاهش فشار روی ستون فقرات	نیاز به تطبیق با وضعیت جدید خواب
6	ماساژ ملایم	ماساژ آرام ناحیه کمری برای کاهش تنش	بهبود گردش خون و کاهش درد	نیاز به تکنیک درست
7	استفاده از پشتی مناسب	استفاده از پشتی طبی در محل کار و خانه	حفظ وضعیت صحیح بدن	نیاز به هزینه برای تهیه وسایل
8	تمرینات تنفسی	تمریناتی برای کاهش استرس و تنش عضلانی	آرامش‌بخش و مفید برای عضلات	ممکن است نیاز به آموزش داشته باشد
9	حمام آب گرم	افزایش جریان خون و کاهش اسپاسم	آرامش و کاهش التهاب	اثر کوتاه‌مدت
10	مصرف آب کافی	حفظ هیدراتاسیون برای سلامت دیسک‌ها	تقویت ساختار دیسک	نیاز به استمرار در مصرف

چه موقع دیسک کمر احتیاج به عمل دارد؟

دیسک آسیب‌دیده یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است که معمولاً با روش‌های غیرجراحی مانند استراحت، فیزیوتراپی و دارو درمان می‌شود. بااین‌حال، در برخی موارد شدید، ممکن است جراحی ضروری باشد. اگر درد کمر و پا به‌شدت ادامه پیدا کند و پس از چندین هفته درمان غیرجراحی بهبود نیابد، این موضوع نشان‌دهنده نیاز به عمل جراحی است.

از دیگر نشانه‌های نیاز به جراحی، ضعف شدید عضلات پا یا کاهش توانایی حرکت آن‌ها است که می‌تواند به دلیل فشار دیسک بر عصب‌ها ایجاد شود. بی‌حسی یا گزگز در ناحیه‌های خاص، به‌ویژه اطراف کشاله ران یا باسن، نیز می‌تواند از علائم هشداردهنده باشد. اگر بیمار دچار مشکلاتی در کنترل ادرار یا مدفوع شود، به این حالت سندرم دم اسب می‌گویند که یک اورژانس پزشکی بوده و نیاز فوری به جراحی دارد.

تصاویر ام‌آرآی و سی‌تی‌اسکن نیز به فوق تخصص ستون فقرات کمک می‌کنند تا میزان فشار دیسک بر عصب‌ها را ارزیابی کرده و تصمیم‌گیری کنند. هدف از جراحی، برداشتن فشار از روی عصب‌ها، کاهش درد و بازگرداندن عملکرد عادی بدن است.

علائم دیسک کمر در پاها

علائم دیسک کمر در پاها معمولاً به دلیل فشار دیسک بر عصب سیاتیک ایجاد می‌شود و به عنوان سیاتیک شناخته می‌شود.

برخی افراد ممکن است کاهش انعطاف‌پذیری پا یا دشواری در راه رفتن را تجربه کنند. شدت علائم ممکن است متغیر باشد و معمولاً با فعالیت‌هایی مانند نشستن طولانی‌مدت، خم شدن یا بلند کردن اجسام سنگین تشدید می‌شود. درمان به‌موقع می‌تواند از پیشرفت علائم جلوگیری کند.

1. درد تیرکشنده: از ناحیه کمر به باسن و پایین پا ادامه دارد.
2. سوزن‌سوزن شدن: احساس گزگز یا مورمور در پاها.
3. بی‌حسی: کاهش حس در برخی نواحی پا.
4. ضعف عضلانی: کاهش قدرت عضلات پا، به‌ویژه هنگام راه رفتن یا ایستادن.
5. درد تشدیدشونده: افزایش درد هنگام نشستن طولانی یا خم شدن.
6. کاهش انعطاف‌پذیری: دشواری در حرکت پا یا خم کردن زانو.
7. احساس سنگینی: حس سنگین بودن پاها در هنگام حرکت.
8. کاهش تعادل: ناتوانی در حفظ تعادل در حالت ایستاده.
9. درد شبانه: افزایش درد در زمان خوابیدن یا تغییر وضعیت.
10. مشکل در بلند کردن پاها: دشواری در بالا آوردن پا هنگام راه رفتن یا انجام فعالیت‌های روزانه.

برای دیسک کمر چی بخوریم؟

ماهی‌های چرب: مانند سالمون و ساردین برای تأمین اسیدهای چرب امگا-3.

سبزیجات برگ سبز: مانند اسفناج و کلم بروکلی برای تقویت استخوان‌ها و کاهش التهاب.

میوه‌های تازه: به‌ویژه پرتقال، توت‌فرنگی و کیوی که سرشار از ویتامین C هستند.

آجیل و دانه‌ها: بادام، گردو و تخم کتان برای تأمین منیزیم و امگا-3.

لبنیات کم‌چرب: شیر، ماست و پنیر برای تقویت کلسیم و ویتامین D.

غلات کامل: مانند جو دوسر و برنج قهوه‌ای که منبع فیبر و مواد معدنی‌اند.

زنجبیل و زردچوبه: برای خاصیت ضدالتهابی و تسکین درد.

روغن زیتون: جایگزین چربی‌های ناسالم برای کاهش التهاب.

چای سبز: منبع آنتی‌اکسیدان برای محافظت از سلول‌ها.

آب کافی: برای هیدراتاسیون دیسک‌ها و جلوگیری از خشکی آنها.

به عنوان یک پیشنهاد، برای بهبود وضعیت درد دیسک ناحیه کمر، ممکن است لازم باشد که با یک متخصص تغذیه مشورت کنید و رژیم غذایی مناسب برای شما را تنظیم کنید. همچنین توصیه می‌شود تا صبحانه، ناهار و شام و بین‌وعده‌ها بر اساس سه نوع غذای اصلی شامل مواد غذایی پروتئینی، سبزیجات و میوه تقسیم کنید.

علائم دیسک کمر خطرناک چیست؟

چطور می‌توانیم از دچار شدن به بیماری دیسک کمر جلوگیری کنیم؟

ورزش برای دیسک کمر

پل زدن (Bridge): تقویت عضلات پشت و شکم با بلند کردن کمر از زمین.

حرکت گربه-شتر (Cat-Cow Stretch): افزایش انعطاف‌پذیری ستون فقرات با حرکات کششی آرام.

حرکت پرنده-سگ (Bird-Dog): تقویت تعادل و استحکام عضلات مرکزی.

کشش همسترینگ (Hamstring Stretch): کاهش فشار بر اعصاب پشت پا.

تمرین کگل (Kegel): تقویت عضلات کف لگن و حمایت از کمر.

چرخش لگن (Pelvic Tilt): کاهش درد با تقویت عضلات پایینی کمر.

کشش زانو به سینه: تسکین درد کمر با نزدیک کردن زانوها به سینه.

حرکت کبری (Cobra Stretch): کشش ستون فقرات و بهبود جریان خون.

تمرینات آبی: ورزش در آب برای کاهش فشار بر ستون فقرات.

پیاده‌روی سبک: بهبود گردش خون و تقویت عضلات کمر و پا.

علت دیسک کمر در زنان

بارداری: افزایش وزن و تغییرات هورمونی باعث فشار بر ستون فقرات می‌شود.

استفاده از کفش‌های پاشنه بلند: ایجاد فشار نامتعادل روی ستون فقرات.

کمبود کلسیم: ضعف استخوان‌ها و مستعد شدن دیسک‌ها برای آسیب.

بلند کردن اجسام سنگین: فشار بیش از حد بر دیسک‌های کمر.

وضعیت نامناسب بدن: نشستن یا ایستادن طولانی با حالت نامناسب.

چاقی: افزایش وزن و فشار بر ستون فقرات و دیسک‌ها.

تغییرات هورمونی: کاهش استروژن در دوران یائسگی که تراکم استخوان را کم می‌کند.

فعالیت‌های سنگین خانگی: خم شدن مکرر برای کارهای روزانه.

سابقه خانوادگی: ژنتیک می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.

کم‌تحرکی: ضعف عضلات پشتیبان ستون فقرات به دلیل عدم ورزش.

سخن پایانی

نادرست است که همیشه درد کمر ناشی از آسیب دیسک بین مهره‌های ستون فقرات باشد. برخی موارد ممکن است ناشی از عوامل دیگری مانند ضعف و تنگی عضلات پشت، کمربندی نادرست، اختلال در عصب های ستون فقرات و غیره باشد. بنابراین، در صورتی که شما احساس علائم درد در قسمت انتهای ستون فقرات دارید، بهتر است حتماً به دکتر فوق تخصص ارتوپدی یا پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید تا تشخیص دقیقی برای درمان درست بیابید.