سندروم پیریفورمیس چیست؟ بررسی علت ، علائم و روش های درمان آن

آخرین به‌روزرسانی در آوریل 9, 2026 توسط گروه پزشکی ویستان

عضله پیریفورمیس یک عضله صاف و نواری شکل است که در باسن، نزدیک بالای مفصل ران قرار دارد. درمان سندروم پیریفورمیس مهم است. زیرا یک اختلال عصبی-عضلانی نادر است و قسمتی از باسن نزدیک بالای مفصل ران را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

این عضله برای حرکت پایین تنه بسیار مهم است. زیرا مفصل ران را تثبیت می‌کند. این عضله به ما امکان می‌دهد راه برویم، وزن خود را از یک پا به پای دیگر منتقل کنیم و تعادل را حفظ کنیم. بنابراین، رسیدگی به سندروم پیریفورمیس مهم است.

یبیشتر بدانید= 6 درمان سیاتیک در خانه با معرفی بهترین قرص برای درد سیاتیک

عضله پیریفورمیس چیست؟

عضله پیریفورمیس (که با نام چهار سر ران نیز شناخته می‌شود) گروهی از عضلات است که در جلوی ران قرار دارند و یکی از مهمترین گروه‌های عضلانی بدن است. عضله پیریفورمیس از چهار عضله اصلی تشکیل شده است:

عضله چهار سر ران: از استخوان ران لگن سرچشمه می‌گیرد و در زانو به استخوان درشت نی (قسمت بالایی پا) متصل می‌شود.

عضله جانبی ران: در قسمت بیرونی ران قرار دارد.

عضله داخلی ران: در قسمت داخلی ران قرار دارد و بخشی از عضله پیریفورمیس را تشکیل می‌دهد.

عضله میانی ران: در زیر عضله چهار سر ران قرار دارد و با سایر عضلات برای باز کردن زانو کار می‌کند.

عضله پیریفورمیس زانو را باز می‌کند و قدرت و صافی پا را افزایش می‌دهد. این عضله در بسیاری از فعالیت‌های روزمره مانند پیاده‌روی، دویدن، پریدن و بالا رفتن از پله‌ها نقش دارد. عضله پیریفورمیس همچنین یکی از عضلات مهم در ورزش‌هایی است که نیاز به استفاده سنگین از پا دارند، مانند فوتبال، بسکتبال و وزنه‌برداری.ایع نیست. دانشمندان معتقدند که سندروم پیریفورمیس فقط حدود 0.3٪ تا 6٪ از کمردرد را ایجاد می‌کند.

سندروم پیریفورمیس چیست؟

سندروم پیریفورمیس یک بیماری غیر معمول است که باعث درد در عضله پیریفورمیس در باسن می‌شود. این عضله عصب سیاتیک را فشرده می‌کند و باعث درد، بی‌حسی و سوزن سوزن شدن در پشت پا و داخل پا می‌شود.

سندروم پیریفورمیس به دلیل نزدیکی به عصب سیاتیک می‌تواند درد شدیدی ایجاد کند. معمولاً در یک طرف بدن رخ می‌دهد، اما می‌تواند به طور همزمان در هر دو طرف نیز ایجاد شود.

رایج ترین علل پزشکی سندروم پیریفورمیس

علل پزشکی	توضیحات
نشستن طولانی مدت	نشستن برای مدتی طولانی به ویژه حالت های نادرست
فعالیت بدنی شدید	ورزش بیش از حد یا حرکات تکراری
عضلات نگهدارنده ضعیف	عضلات نامحکم لگن یا کمر
آسیب مستقیم	ضربه یا افتادن به ناحیه لگن
اختلالات ستون فقرات	شرایطی مانند فتق دیسک
وضعیت های نامناسب روزانه	نشستن یا ایستادن به یک سمت

علت سندروم پیریفورمیس

علت پیریفورمیس	توضیحات
هیپرتروفی عضله پیریفورمیس.	در بین ورزشکاران در طول تمرین رایج است.
نشستن طولانی مدت.	نشستن ماهیچه را برای همیشه منقبض می کند.
ضعیف بودن عضلات سرینی.	به علت کشش یا استفاده بیش از حد از عضلات نزدیکی لگن
بلند کردن مکرر اجسام سنگین.	باعث تحریک یا رگ به رگ شدن عضله پیریفورمیس می شود.
طول پاها به طور قابل توجهی نابرابر است.	منجر به عدم تعادل در راه رفتن و درد در یک سمت لگن می شود.
تراز ضعیف یا غیرطبیعی ستون فقرات.	مشکلات ساختاری یا جراحت ستون فقرات مانند اسکولیوز
آسیب‌های لگن ناشی از افتادن یا تصادف.	این آسیب باعث تحریک عصب سیاتیک خواهد شد.
وزن زیاد و فشار روی باسن.	باعث فشار آوردن به عضلات مفصل لگن می شود.

علائم سندروم پیریفورمیس چیست؟

برخی از افراد مبتلا به سندروم پیریفورمیس درد شدیدی در باسن تجربه می‌کنند. این درد می‌تواند به پشت ساق پا و به داخل پا منتشر شود. علائم ممکن است پس از نشستن، راه رفتن یا دویدن طولانی مدت بدتر شوند. دراز کشیدن به پشت ممکن است کمی تسکین دهنده باشد.

علائم سندروم پیریفورمیس	توضیحات
درد در باسن	درد به صورت خفیف یا شدید ظاهر می شود.
گرفتگی شدید در باسن	درد در قسمت پایین پشت ران، ساق پا و پا.
فشار به عصب سیاتیک	ناراحتی هنگام نشستن برای مدت طولانی.
التهاب در باسن	درد هنگام بالا رفتن از پله‌ها.
توده ایسکمیک	اسپاسم عمیق عضلانی در عضله پیریفورمیس.
تنگی نخاعی	گاهی اوقات، احساس سوزن سوزن شدن یا گزگز در ساق پا یا پا.

درمان سندروم پیریفورمیس

سندروم پیریفورمیس را می‌توان با استفاده از روش‌های پزشکی و غیرپزشکی به شرح زیر درمان کرد:

درمان غیر پزشکی سندروم پیریفورمیس

برخی از موارد سندروم پیریفورمیس نیازی به درمان پزشکی ندارند. با این حال، می‌توان نکات خاصی را برای کاهش درد رعایت کرد، مانند:

استفاده از کمپرس گرم یا سرد روی ناحیه آسیب‌دیده به مدت 20 دقیقه و چندین بار در روز.

ماساژ عضله پیریفورمیس یا تمرین یوگا برای کاهش تنش در عضله پیریفورمیس.

اجتناب از نشستن طولانی مدت و انجام تمرینات کششی.

خودداری از فعالیت‌های بدنی که باعث درد می‌شوند، مانند دویدن یا دوچرخه‌سواری در مسافت‌های طولانی.

درمان پزشکی سندروم پیریفورمیس

اگر درد پس از استفاده از روش‌های غیرپزشکی ادامه یابد، ممکن است برخی از گزینه‌های درمانی در نظر گرفته شود، مانند:

شل‌کننده‌های عضلانی: این داروها می‌توانند برای شل کردن عضله استفاده شوند و امکان تمرینات کششی را فراهم کنند.

تزریق استروئید: تزریق استروئید در ناحیه‌ای که عضله پیریفورمیس و عصب سیاتیک به هم می‌رسند، برای کاهش درد انجام می‌شود.

فیزیوتراپی: این روش با هدف درمان عضله پیریفورمیس و کاهش درد در عضله پیریفورمیس و بازیابی قدرت آن انجام می‌شود.

جراحی: در صورت عدم موفقیت روش‌های پزشکی و غیرپزشکی، این آخرین راه حل در نظر گرفته می‌شود. این روش تحت نظارت پزشک انجام می‌شود و هدف آن کاهش فشار بر عصبی است که باعث درد می‌شود.

فیزیوتراپی برای سندروم پیریفورمیس

فیزیوتراپی می‌تواند در تقویت و تسکین علائم مرتبط با عضله پیریفورمیس مؤثر باشد. در اینجا برخی از روش‌هایی که فیزیوتراپی برای سندروم پیریفورمیس ممکن است شامل آنها باشد، آورده شده است:

تمرینات کششی و تقویتی: تمرینات کششی و تقویتی می‌توانند به بهبود قدرت و انعطاف‌پذیری عضله پیریفورمیس کمک کنند. این تمرینات ممکن است شامل تمرینات کششی مانند کشش جلوی ران و تمرینات قدرتی مانند بالا رفتن از پله و بلند کردن وزنه‌های سبک باشد.

تمرینات بهبود تعادل: این تمرینات بر بهبود تعادل و پایداری کلی بدن تمرکز دارند. از طریق تمریناتی مانند ایستادن روی یک پا و حرکت دادن آهسته بدن، می‌توان پایداری را افزایش داد و عضلات اطراف ران را تقویت کرد.

گرما و سرما درمانی: گرما و سرما درمانی می‌تواند برای تسکین درد و التهاب در عضله پیریفورمیس استفاده شود. کمپرس گرم می‌تواند برای گشاد کردن رگ‌های خونی و بهبود جریان خون استفاده شود، در حالی که کمپرس سرد می‌تواند برای کاهش تورم و بی‌حس کردن ناحیه دردناک استفاده شود.

ماساژ و درمان دستی: ماساژ و درمان دستی می‌تواند در تسکین تنش و گره‌های عضلانی و بهبود جریان خون به عضله پیریفورمیس مفید باشد. تکنیک‌های مختلف ماساژ، مانند فشار ملایم و ماساژ بافت عمیق، می‌توانند برای تسکین درد و تنش و تقویت آرامش عضلات استفاده شوند.

تمرین عملکردی: فیزیوتراپی ممکن است شامل برنامه‌های تمرین عملکردی با هدف بهبود استفاده از عضله پیریفورمیس در فعالیت‌های حرکتی روزانه باشد. این برنامه‌ها بر اساس نیازهای خاص فرد و اهداف حرکتی طراحی شده‌اند.

فیزیوتراپی باید تحت نظارت یک فیزیوتراپیست واجد شرایط انجام شود. قبل از شروع هر برنامه فیزیوتراپی با پزشک خود مشورت کنید تا از مناسب و ایمن بودن آن برای شرایط خود اطمینان حاصل کنید.

سندروم پیریفورمیس چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص دقیق سندروم پیریفورمیس گاهی اوقات می‌تواند دشوار باشد زیرا همیشه در MRI، سونوگرافی یا حتی اشعه ایکس نشان داده نمی‌شود و تشخیص دقیق را تا حدودی چالش برانگیز می‌کند.

بنابراین، سندروم پیریفورمیس معمولاً با رد سایر بیماری‌ها تشخیص داده می‌شود. این سندرم برخی از بیماری‌های شایع‌تر مانند مشکلات دیسک بین مهره‌ای، اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک، بورسیت گرد، گیرافتادگی استخوان ران و درد همسترینگ پروگزیمال را تقلید می‌کند.

تشخیص دقیق و سریع سندروم پیریفورمیس برای اطمینان از اینکه این بیماری منجر به اختلال عملکرد بیشتر نمی‌شود، بسیار مهم است.

چندین گام وجود دارد که می‌توانید برای جلوگیری از سندروم پیریفورمیس بردارید. برای جلوگیری و محافظت در برابر دوره‌های مکرر، راهکارهای زیر را در نظر بگیرید:

هنگام نشستن، ایستادن یا رانندگی، وضعیت بدنی خوبی داشته باشید.

با خم کردن زانوها و چمباتمه زدن،

اشیاء سنگین را به درستی بلند کنید.

با ورزش منظم سالم بمانید.

کمر خود را صاف نگه دارید

از پیچ خوردن هنگام بلند کردن خودداری کنید.

هنگام نشستن طولانی مدت، ایستادن یا راه رفتن استراحت کنید.

قبل از فعالیت بدنی، بدن خود را گرم کنید و پس از آن حرکات کششی انجام دهید.

سندروم پیریفورمیس چقدر شایع است؟

سندروم پیریفورمیس خیلی شایع نیست. دانشمندان معتقدند که سندروم پیریفورمیس فقط حدود 0.3٪ تا 6٪ از کمردرد را ایجاد می‌کند.

چه چیزی باعث سندروم پیریفورمیس می‌شود؟

عضله پیریفورمیس که در باسن قرار دارد و از پایه ستون فقرات تا ابتدای ران امتداد دارد. هرگونه فشار روی این عضله می‌تواند عصب سیاتیک را فشرده کند، وضعیتی که آن را به عنوان سندروم پیریفورمیس شناخته می‌شود.

بیشتر بدانید= درمان سیاتیک در خانه و آشنایی با 6 علائم پاره شدن رگ سیاتیک

چگونه بفهمم که سندروم پیریفورمیس دارم؟

اگر علائمی را تجربه می‌کنید که نشان دهنده آسیب عضله پیریفورمیس است، این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

درد باسن: ممکن است درد عمیق یا تیزی در باسن خود احساس کنید که ممکن است به ران یا پای شما سرایت کند.

درد هنگام نشستن: ممکن است هنگام نشستن طولانی مدت یا هنگام تغییر وضعیت، متوجه افزایش درد شوید.

بی حسی یا سوزن سوزن شدن: ممکن است در پای خود بی حسی یا سوزن سوزن شدن را تجربه کنید، به خصوص اگر فشار روی عصب سیاتیک وجود داشته باشد.

مشکل در حرکت: ممکن است به دلیل درد، در راه رفتن یا انجام فعالیت‌های روزانه مشکل داشته باشید.

علائم بدتر شونده: علائم ممکن است با فعالیت بدنی مانند دویدن یا بالا رفتن از پله‌ها بدتر شوند.

اگر این علائم را تجربه می‌کنید، توصیه می‌شود برای ارزیابی مناسب و تشخیص دقیق با پزشک یا فیزیوتراپیست مشورت کنید. آسیب عضله پیریفورمیس ممکن است نیاز به یک برنامه درمانی داشته باشد که شامل تمرینات تقویتی و کششی یا تکنیک‌های درمان دستی باشد.

عضله پیریفورمیس در کجا قرار دارد؟

عضله پیریفورمیس که به عنوان عضله لگن نیز شناخته می‌شود، در ناحیه لگن قرار دارد. این عضله از قسمت پایینی ستون فقرات (ساکروم) تا قسمت بالایی استخوان ران امتداد دارد. این عضله نقش مهمی در حرکت لگن دارد و به چرخش لگن به سمت بیرون کمک می‌کند. مشکلات این عضله می‌تواند باعث درد در باسن یا کمر شود، به خصوص اگر سفت یا کشیده شده باشد.

ماساژ عضله پیریفورمیس

درد عضله پیریفورمیس را می‌توان با ماساژ دادن آن در خانه با استفاده از یک توپ مانند توپ تنیس یا غلتک فومی تسکین داد. برای جلوگیری از بدتر شدن علائم، به آرامی ماساژ دهید. توجه داشته باشید که هرچه ابزار سفت‌تر باشد، ماساژ باید قوی‌تر و شدیدتر باشد. ما برخی از تکنیک‌های ماساژ را ارائه می‌دهیم، اما قبل از امتحان کردن هر کدام باید با پزشک خود مشورت کنید تا از عوارض احتمالی ناشی از استفاده از تکنیک نادرست جلوگیری شود.

اهمیت ماساژ عضله پیریفورمیس

ماساژ عضله پیریفورمیس برای بهبود سلامت کلی و تحرک بسیار مهم است. در اینجا برخی از مزایای اصلی ماساژ این عضله آورده شده است:

تسکین درد: ماساژ عضله پیریفورمیس می‌تواند به تسکین درد در ناحیه کمر و باسن، به ویژه در موارد سندرم پیریفورمیس، که در آن عضله عصب سیاتیک را فشرده می‌کند، کمک کند.

انعطاف‌پذیری: ماساژ به افزایش انعطاف‌پذیری عضلات، تسهیل حرکت و کاهش تنش کمک می‌کند.

افزایش جریان خون: ماساژ جریان خون به ناحیه را بهبود می‌بخشد که به تسریع روند بهبودی و کاهش التهاب کمک می‌کند.

تسکین تنش عضلانی: به شل شدن عضلات سفت و تسکین تنش کمک می‌کند و حس کلی تندرستی را ارتقا می‌دهد.

بهبود عملکرد ورزشی: ورزشکاران می‌توانند از ماساژ این عضله برای بهبود عملکرد و کاهش خطر آسیب‌دیدگی بهره‌مند شوند، زیرا به بهبود دامنه حرکتی کمک می‌کند.

بهبود وضعیت بدن: با بهبود انعطاف‌پذیری عضله پیریفورمیس، ماساژ می‌تواند به بهبود وضعیت بدن و کاهش فشار بر ستون فقرات کمک کند.

کاهش فشار عصبی: این به کاهش فشار بر اعصاب اطراف کمک می‌کند و بی‌حسی یا درد را کاهش می‌دهد.

کاهش استرس: ماساژ می‌تواند یک تجربه آرامش‌بخش باشد که به کاهش استرس کمک می‌کند و به بهبود سلامت کلی کمک می‌کند.

مراحل ماساژ غلتک پیریفورمیس

1. یک غلتک فومی را روی زمین قرار دهید و روی آن بنشینید. زانوهای خود را خم کنید و پاهای خود را صاف روی زمین نگه دارید.

2. هر دو دست را برای پشتیبانی روی زمین پشت باسن خود قرار دهید.

3. یک مچ پا را روی زانوی مخالف قرار دهید و بدن خود را به جلو و عقب تکان دهید تا در ناحیه دردناک احساس تسکین کنید.

4. به مدت ۶۰ ثانیه ادامه دهید و در طرف دیگر تکرار کنید.

ماساژ توپ پیریفورمیس

برای ماساژ عمیق‌تر می‌توانید از توپ تنیس یا هر توپی با اندازه مشابه استفاده کنید.

روی زمین بنشینید و توپ را زیر لگن خود قرار دهید.

بدن خود را با دستان خود پشت لگن خود نگه دارید.

توپ را تا زمانی که ناحیه دردناک را احساس کنید، بغلتانید.

ماساژ را به مدت چند دقیقه ادامه دهید. یک دقیقه نگه دارید، سپس تمرین را روی لگن دیگر تکرار کنید.

ماساژ با چوب

چوب به شما امکان می‌دهد فشار وارد شده به عضلات خود را کنترل کنید و اگر هنگام بالا و پایین رفتن از پله‌ها درد عضلات ران را تجربه می‌کنید، مناسب است.

۱. روی زمین بنشینید و زانوهایتان را کمی خم کنید و پاهایتان را صاف روی زمین قرار دهید.

۲. سپس از چوب ماساژ برای اعمال فشار مستقیم به جلو و عقب استفاده کنید. ماساژ را روی پای دیگر تکرار کنید.

بیشتر بخوانید= علت درد لگن سمت چپ در زنان

زمان بهبودی سندروم پیریفورمیس

زمان بهبودی آسیب سندروم پیریفورمیس به شدت آسیب یا مشکل زمینه‌ای بستگی دارد. در اینجا چند دستورالعمل کلی ارائه شده است:

1. آسیب‌های جزئی (مانند کشیدگی یا رگ به رگ شدن):

زمان بهبودی: معمولاً 1-2 هفته با استراحت و درمان مناسب.

2. آسیب‌های متوسط ​​(مانند پارگی‌های جزئی):

زمان بهبودی: ممکن است 2-4 هفته طول بکشد، با فیزیوتراپی و تمرینات کششی.

3. آسیب‌های شدید (مانند پارگی کامل):

زمان بهبودی: ممکن است 6 هفته تا چند ماه طول بکشد و در برخی موارد، ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.

عوامل موثر بر زمان بهبودی:

سن: بهبودی معمولاً در افراد جوان‌تر سریع‌تر است.

سلامت عمومی: وجود بیماری‌های مزمن پزشکی می‌تواند بهبودی را به تأخیر بیندازد.

پایبندی به درمان: پایبندی به فیزیوتراپی و تمرینات کششی نقش مهمی در تسریع بهبودی دارد.

تمرینات تقویت سندروم پیریفورمیس:

• تمرینات کششی:

کشش عضله پیریفورمیس: به پشت دراز بکشید، زانوی راست خود را خم کنید و مچ پای راست خود را روی زانوی چپ خود قرار دهید. زانوی راست خود را به آرامی به سمت سینه خود بکشید.

کشش لگن: روی زمین بنشینید و پاهایتان را دراز کنید. سعی کنید انگشتان پای راست خود را با دست راست خود لمس کنید در حالی که پای چپ خود را صاف نگه داشته‌اید.

کشش کمر: روی شکم دراز بکشید و با استفاده از بازوهای خود، بالاتنه خود را بالا بکشید و پاهای خود را صاف نگه دارید.

• تمرینات تقویتی:

بلند کردن لگن: به پشت دراز بکشید و زانوهایتان را خم کنید. لگن خود را از زمین بلند کنید تا بدن شما از زانوها تا شانه‌هایتان یک خط مستقیم تشکیل دهد.

پل باسن: مشابه لیفت لگن است، اما با یک پا بالا آورده می‌شود.

تمرینات تقویتی شکم: این تمرینات به حمایت از کمر و بهبود ثبات کمک می‌کنند.

یوگا و پیلاتس: این تمرینات شامل حالت‌های زیادی است که به کشش و تقویت عضلات اطراف باسن و لگن کمک می‌کند.

چه چیزی باعث درد عضله سرینی می‌شود؟

درد عضله سرینی می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد، از جمله:

کشیدگی عضله: ناشی از ورزش شدید یا حرکات تکراری.

سندرم پیریفورمیس: که به عصب سیاتیک فشار می‌آورد و باعث درد در باسن و پا می‌شود.

آسیب‌ها یا تروما: مانند افتادن یا پیچ خوردگی.

تاندونیت: به دلیل فشار مداوم بر عضلات و تاندون‌ها.

مشکلات ستون فقرات: مانند فتق دیسک، که می‌تواند باعث دردی شود که به باسن انتشار می‌یابد.

درمان به علت بستگی دارد و شامل استراحت، ورزش و فیزیوتراپی است.

سخن نهایی

سندروم درد پیریفورمیس ناشی از تحریک و فشردگی عصب سیاتیک است که از پشت عضله پیریفورمیس و گاهی اوقات از میان آن عبور می‌کند. علائم سندروم پیریفورمیس مشابه علائم سیاتیک است و تشخیص سندروم پیریفورمیس و التهاب عضله پیریفورمیس را دشوار می‌کند. این علائم همچنین شبیه علائم پارگی عضله سرینی و بورسیت ایسکیال هستند.

سوالات متداول